-నాలుగు రాష్ట్రాల ఎమ్మెల్సీ ఎన్నికల్లో మారిన రాజకీయ సమీకరణాలు.. యూపీలో సమాజ్‌వాదీ పార్టీ నుంచి గట్టి సందేశం
-వారణాసిలో రెండు స్థానాలూ ఎస్పీ ఖాతాలోకి.. కర్ణాటకలో కాంగ్రెస్‌కు ఒక్క సీటూ దక్కని పరిస్థితి
-నగేష్ బూర్తి, సీనియర్ జర్నలిస్ట్-
దేశవ్యాప్తంగా ఎలక్ట్రానిక్ ఓటింగ్ యంత్రాల విశ్వసనీయతపై రాజకీయ చర్చ కొనసాగుతున్న తరుణంలో నాలుగు రాష్ట్రాల్లో బ్యాలెట్ పేపర్ల ద్వారా జరిగిన ఎమ్మెల్సీ ఎన్నికలు మరోసారి రాజకీయ వర్గాల దృష్టిని ఆకర్షించాయి. ఉత్తరప్రదేశ్, బీహార్, మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక రాష్ట్రాల్లోని 28 పట్టభద్రులు, ఉపాధ్యాయ ఎమ్మెల్సీ స్థానాలకు అక్టోబర్ 23న పోలింగ్ జరగ్గా, అక్టోబర్ 27 నుంచి ఓట్ల లెక్కింపు ప్రారంభమైంది. అక్టోబర్ 29 నాటికి వెలువడిన ఫలితాలు దేశ రాజకీయాల్లో ఆసక్తికరమైన చర్చకు తెరలేపాయి.
మొత్తం 28 స్థానాల్లో బీజేపీ 13 స్థానాలను గెలుచుకోగా, మిత్రపక్షాలతో కలిపి ఎన్డీఏ కూటమి బలం 16కు చేరింది. సమాజ్‌వాదీ పార్టీ ఐదు స్థానాలను సాధించింది. కాంగ్రెస్‌కు ఒక్క స్థానం మాత్రమే దక్కింది. అయితే ఈ ఫలితాలను కేవలం బీజేపీ విజయంగానో, ప్రతిపక్షాల ఓటమిగానో పరిమితం చేయలేం. రాష్ట్రాలవారీగా చూస్తే భిన్నమైన రాజకీయ సందేశాలు కనిపిస్తున్నాయి.
ఎన్డీఏ ఆధిక్యం.. ప్రాంతీయ పార్టీల ఉనికి
నాలుగు రాష్ట్రాల్లో బీజేపీ తన రాజకీయ బలాన్ని మరోసారి చాటుకుంది. కర్ణాటకలో జేడీఎస్‌తో కలిసి నాలుగు స్థానాలనూ కైవసం చేసుకోవడం, ఉత్తరప్రదేశ్‌లో ఆరు స్థానాలు గెలవడం, బీహార్‌లో మూడు స్థానాలు సాధించడం ఎన్డీఏకు కలిసొచ్చిన అంశాలు. మహారాష్ట్రలో బీజేపీ, షిండే శివసేన చెరో స్థానాన్ని గెలుచుకున్నాయి.
అయితే మొత్తం ఫలితాలను పరిశీలిస్తే ఎన్డీఏకు 16, మిగిలిన పార్టీలకు 12 స్థానాలు వచ్చాయి. బీజేపీ సొంతంగా గెలిచిన 13 స్థానాలను, కూటమి సాధించిన 16 స్థానాలను వేర్వేరుగా చూడాల్సి ఉంటుంది.
ఉత్తరప్రదేశ్‌లో అసలు రాజకీయ కథ!
ఈ ఎన్నికల్లో అత్యంత ఆసక్తికరమైన పోటీ ఉత్తరప్రదేశ్‌లో కనిపించింది. మొత్తం 11 స్థానాలకు జరిగిన ఎన్నికల్లో బీజేపీ ఆరు స్థానాలు గెలుచుకోగా, సమాజ్‌వాదీ పార్టీ ఐదు స్థానాలను సాధించింది. వచ్చే ఏడాది జరగనున్న అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు ముందు ఈ ఫలితాలు రెండు ప్రధాన పార్టీలకు రాజకీయంగా ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి.
గత 2020 ఎన్నికల్లో ఈ 11 స్థానాల్లో బీజేపీ ఆరు, సమాజ్‌వాదీ పార్టీ మూడు, ఉపాధ్యాయ సంఘాల పార్టీ ఒకటి, స్వతంత్ర అభ్యర్థి ఒకటి గెలుచుకున్నారు. తాజా ఎన్నికల్లో బీజేపీ తన ఆరు స్థానాల్లో ఐదింటిని నిలబెట్టుకుని ఒక స్థానాన్ని కోల్పోయింది. మరోవైపు సమాజ్‌వాదీ పార్టీ గతంలో ఉన్న మూడు స్థానాలను నిలబెట్టుకోవడంతో పాటు మరో రెండు స్థానాలను తన ఖాతాలో వేసుకుంది.
లక్నో పట్టభద్రుల స్థానంలో బీజేపీ సిట్టింగ్ ఎమ్మెల్సీ అవనీష్ కుమార్ సింగ్‌పై ఎస్పీ అభ్యర్థి కాంతి సింగ్ విజయం సాధించారు. ఆగ్రా ఉపాధ్యాయుల స్థానంలోనూ ఎస్పీ అభ్యర్థి ఆకాష్ అగర్వాల్ విజయం సాధించారు. ఈ రెండు ఫలితాలు సమాజ్‌వాదీ పార్టీకి అదనపు బలాన్ని చేకూర్చాయి.
వారణాసిలో రెండు స్థానాలూ ఎస్పీకే!
ఈ ఎన్నికల్లో దేశవ్యాప్తంగా ప్రత్యేక చర్చకు కారణమైన అంశం ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న వారణాసి పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గం పరిధిలోని రెండు ఎమ్మెల్సీ స్థానాల ఫలితాలు.
వారణాసి ఉపాధ్యాయుల స్థానంలో లాల్ బిహారీ యాదవ్, పట్టభద్రుల స్థానంలో ఆశుతోష్ సిన్హా విజయం సాధించారు. రెండు స్థానాలనూ సమాజ్‌వాదీ పార్టీ నిలబెట్టుకుంది.
ఇక్కడ ఒక విషయాన్ని స్పష్టంగా గమనించాలి. ఈ రెండు స్థానాలూ 2020 ఎన్నికల్లో కూడా సమాజ్‌వాదీ పార్టీ గెలుచుకున్నవే. కాబట్టి 2026లో బీజేపీ నుంచి కొత్తగా ఈ స్థానాలను ఎస్పీ చేజిక్కించుకుందని చెప్పడం వాస్తవం కాదు. గత విజయాన్ని పునరావృతం చేయడమే జరిగింది.
అయితే ప్రధాని ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న వారణాసిలో రెండు స్థానాలూ ప్రతిపక్ష పార్టీ చేతిలో ఉండటం రాజకీయంగా చర్చనీయాంశమే. ముఖ్యంగా పట్టభద్రుల స్థానంలో బీజేపీ అభ్యర్థిపై ఆశుతోష్ సిన్హా సాధించిన విజయం ఎస్పీకి ప్రాధాన్యం కలిగించింది.
కర్ణాటకలో కాంగ్రెస్‌కు ఎదురుదెబ్బ
కర్ణాటకలో అధికారంలో ఉన్న కాంగ్రెస్ పార్టీకి ఈ ఎన్నికలు నిరాశాజనక ఫలితాలను ఇచ్చాయి. నాలుగు స్థానాల్లోనూ కాంగ్రెస్ ఒక్కటి కూడా గెలుచుకోలేకపోయింది. బీజేపీ మూడు స్థానాలను నిలబెట్టుకోగా, జేడీఎస్ బెంగళూరు ఉపాధ్యాయుల స్థానాన్ని కాంగ్రెస్ నుంచి కైవసం చేసుకుంది.
అధికారంలో ఉన్న పార్టీకి పట్టభద్రులు, ఉపాధ్యాయుల నియోజకవర్గాల్లో ఎదురైన ఈ ఫలితాలు కాంగ్రెస్ నాయకత్వానికి రాజకీయంగా ఆత్మపరిశీలన అవసరాన్ని గుర్తుచేస్తున్నాయి. అయితే ఈ ఓటర్ల వర్గం మొత్తం రాష్ట్ర ప్రజాభిప్రాయానికి ప్రతినిధ్యం వహించదన్న విషయాన్ని విస్మరించరాదు.
బీహార్‌లో భిన్నమైన తీర్పు
బీహార్‌లో ఎనిమిది స్థానాలకు జరిగిన ఎన్నికల్లో ఏ ఒక్క పార్టీ కూడా మొత్తం ఫలితాలను తన వైపు తిప్పుకోలేకపోయింది. బీజేపీ మూడు స్థానాలు గెలుచుకుంది. జేడీయూ ఒక స్థానం, ఆర్జేడీ ఒక స్థానం, జనసురాజ్ పార్టీ ఒక స్థానం సాధించాయి. ఇద్దరు స్వతంత్ర అభ్యర్థులు విజయం సాధించారు.
ముఖ్యంగా జనసురాజ్ పార్టీకి ఎమ్మెల్సీ ప్రాతినిధ్యం దక్కడం ఆ పార్టీ రాజకీయ ప్రయాణంలో కొత్త పరిణామం. ఆర్జేడీ కూడా తన ఉనికిని చాటుకుంది. బీహార్ ఫలితాలు అక్కడి రాజకీయ పోటీ ఏకపక్షంగా లేదని స్పష్టం చేస్తున్నాయి.
మహారాష్ట్రలో అధికార, ప్రతిపక్షాల మధ్య పోటీ
మహారాష్ట్రలో ఐదు స్థానాలకు జరిగిన ఎన్నికల్లో శరద్ పవార్ నేతృత్వంలోని ఎన్సీపీ రెండు స్థానాలను గెలుచుకుంది. బీజేపీ, షిండే శివసేన చెరో స్థానాన్ని సాధించగా, కాంగ్రెస్ ఒక స్థానాన్ని గెలుచుకుంది.
ముఖ్యంగా నాగ్‌పూర్ పట్టభద్రుల నియోజకవర్గంలో కాంగ్రెస్ విజయం సాధించడం రాజకీయంగా ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. నాగ్‌పూర్ మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి దేవేంద్ర ఫడ్నవీస్‌కు స్వస్థలం కావడంతో పాటు ఆర్ఎస్ఎస్ ప్రధాన కేంద్రంగా కూడా ఉంది. అక్కడ కాంగ్రెస్ విజయం సాధించడం మహారాష్ట్ర రాజకీయాల్లో చర్చకు దారితీసింది.
బ్యాలెట్ పేపర్.. ఈవీఎంల చర్చకు కొత్త కోణం
ఈ ఎన్నికల్లో మరో ముఖ్యమైన అంశం బ్యాలెట్ పేపర్ల వినియోగం. మొత్తం 28 స్థానాలకు ఈవీఎంలు కాకుండా బ్యాలెట్ పేపర్ల ద్వారానే పోలింగ్ నిర్వహించారు. పట్టభద్రులు, ఉపాధ్యాయుల నియోజకవర్గాల ఎన్నికల్లో ప్రాధాన్యతా ఓటు విధానం అమలులో ఉంటుంది. ఓట్ల లెక్కింపు కూడా ఈ విధానం కారణంగా ఎక్కువ సమయం తీసుకుంటుంది.
ఈ నేపథ్యంలో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ కాంగ్రెస్‌ను ఉద్దేశించి బ్యాలెట్ ఎన్నికల్లో ఎన్ని స్థానాలు గెలిచిందంటూ సామాజిక మాధ్యమంలో వ్యాఖ్యానించారు. కాంగ్రెస్ నాలుగు రాష్ట్రాల్లో ఆశించిన ఫలితాలు సాధించలేకపోవడం రాజకీయ చర్చకు దారితీసింది.
అయితే బ్యాలెట్ పేపర్ల ద్వారా జరిగిన ఎన్నికల్లో ఒక పార్టీ గెలిచిందని, మరో పార్టీ ఓడిపోయిందని మాత్రమే ఆధారంగా తీసుకుని ఈవీఎంల విశ్వసనీయతపై తుది నిర్ణయానికి రావడం సరికాదు. ఈ ఎన్నికలు ప్రత్యేక ఓటర్ల జాబితాలతో, భిన్నమైన ఓటింగ్ విధానంలో జరిగాయి. బ్యాలెట్, ఈవీఎం విధానాలపై చర్చ జరగాలంటే సాంకేతిక ఆధారాలు, ఎన్నికల ప్రక్రియ, పారదర్శకత అంశాలను విడివిడిగా పరిశీలించాలి.
2027 ఎన్నికలకు సంకేతమా?
ఉత్తరప్రదేశ్‌లో 2027 అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు ముందు ఈ ఫలితాలు బీజేపీ, సమాజ్‌వాదీ పార్టీల మధ్య పోటీని మరోసారి తెరపైకి తెచ్చాయి. బీజేపీ ఆరు స్థానాలను నిలబెట్టుకున్నప్పటికీ, ఎస్పీ మూడు నుంచి ఐదుకు చేరడం గమనించాల్సిన పరిణామం. వారణాసిలో రెండు స్థానాలను నిలబెట్టుకోవడం, లక్నో పట్టభద్రుల స్థానాన్ని బీజేపీ నుంచి గెలుచుకోవడం ఎస్పీకి రాజకీయంగా ప్రాధాన్యం కల్పించాయి.
అయితే ఎమ్మెల్సీ ఎన్నికల్లో ఓటు వేసే వారు సాధారణ ఓటర్లందరూ కాదు. పట్టభద్రులు, ఉపాధ్యాయులుగా నమోదైన ప్రత్యేక ఓటర్లు మాత్రమే. అందువల్ల ఈ ఫలితాలను నేరుగా 2027 అసెంబ్లీ ఎన్నికల ఫలితాలకు అద్దం పట్టే కొలమానంగా భావించడం తొందరపాటు అవుతుంది.
ప్రజాస్వామ్యంలో గెలుపు కంటే విశ్వసనీయత ముఖ్యం!
ఎన్నికల్లో ఏ పార్టీ గెలిచినా, ఏ పార్టీ ఓడినా ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థపై ప్రజలకు విశ్వాసం ఉండటం అత్యంత అవసరం. ఈవీఎంలు అయినా, బ్యాలెట్ పేపర్లు అయినా ఎన్నికల ప్రక్రియ పారదర్శకంగా, నిష్పక్షపాతంగా సాగాలి. ఓటర్ల తీర్పును అన్ని రాజకీయ పార్టీలు గౌరవించాలి.
నాలుగు రాష్ట్రాల ఎమ్మెల్సీ ఎన్నికలు ఎన్డీఏకు 16 స్థానాల ఆధిక్యాన్ని అందించాయి. బీజేపీకి 13 స్థానాలు వచ్చాయి. అదే సమయంలో ఉత్తరప్రదేశ్‌లో ఎస్పీ ఐదు స్థానాలు గెలిచి తన రాజకీయ ఉనికిని చాటుకుంది. కర్ణాటకలో కాంగ్రెస్‌కు ఒక్క స్థానం కూడా దక్కలేదు. మహారాష్ట్రలో ప్రతిపక్షాలకు కూడా ప్రాతినిధ్యం లభించింది.
అంతిమంగా ఈ ఎన్నికలు ఒక విషయాన్ని స్పష్టం చేస్తున్నాయి. దేశ రాజకీయాలు కేవలం అధికార పక్షం, ప్రతిపక్షం మధ్య పోరాటానికే పరిమితం కావడం లేదు. ప్రాంతీయ రాజకీయాలు, ప్రత్యేక ఓటర్ల వర్గాల అభిప్రాయాలు, స్థానిక నాయకత్వం, సంస్థాగత బలం కూడా ఎన్నికల ఫలితాలను ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. బ్యాలెట్ తీర్పు ఇచ్చిన సందేశాన్ని రాజకీయ పార్టీలు తమకు అనుకూలంగా అన్వయించుకోవడం కంటే, ప్రజాస్వామ్య ప్రక్రియను మరింత బలోపేతం చేయడంపై దృష్టి పెట్టాలి.
