-మోగుతున్న కరువు ఘంటికలు.. అప్రకటిత వ్యక్తిగత ఆర్థిక సంక్షోభం!
-కనుచూపు మేరలో డొక్కల కరువు.. అప్రమత్తం కాకపోతే ప్రమాదమే
నగేష్ బూర్తి, సీనియర్ జర్నలిస్ట్
ప్రకృతి హెచ్చరికలను నిర్లక్ష్యం చేసిన సమాజాలు చరిత్రలో భారీ మూల్యం చెల్లించుకున్నాయి. వర్షాభావం, ఎండిపోయిన పంటలు, తాగునీటి కొరత, ఆకాశాన్నంటిన నిత్యావసరాల ధరలు.. కరువు తెచ్చే కష్టాలు ఇవి. ఇప్పుడు ఎల్‌నినో ప్రభావంపై పెరుగుతున్న ఆందోళనలు మరోసారి గత విషాదాలను గుర్తుచేస్తున్నాయి. వాతావరణ మార్పులు, అడవుల విధ్వంసం, నీటి వనరుల దుర్వినియోగం కొనసాగితే భవిష్యత్తు తరాలకు ఎలాంటి పరిస్థితులు ఎదురవుతాయన్నది ఆలోచించాల్సిన సమయం.
డొక్కల కరువు.. చరిత్ర ఇచ్చిన హెచ్చరిక
1791–1792 మధ్య దక్షిణ భారతదేశంలోని పలు ప్రాంతాలు తీవ్ర కరువు బారినపడ్డాయి. ఈ కరువును ‘డోజీ బారా’ లేదా ‘డొక్కల కరువు’గా పిలుస్తారు. ఆహారం లేక ప్రజలు ఎముకల గూడులుగా మారిన దుస్థితి ఈ పేరుకు కారణమైంది. ఆ తరువాత 1832–1833లో గుంటూరు ప్రాంతాన్ని కుదిపేసిన కరువు తెలుగు ప్రజల చరిత్రలో చెరగని విషాదంగా నిలిచింది. పంటలు పండక, ఆహార కొరత ఏర్పడి వేలాది కుటుంబాలు జీవనాధారం కోల్పోయాయి. 1876–1878 మధ్య సంభవించిన దక్షిణ భారత మహా కరువు కూడా అపార ప్రాణనష్టానికి, వలసలకు, పేదరికానికి కారణమైంది.
ఈ విపత్తులకు ఎల్‌నినో ఒక్కటే ప్రత్యక్ష కారణమని చెప్పలేం. వర్షాభావంతో పాటు అప్పటి పాలనా వైఫల్యాలు, పేదరికం, ఆహార పంపిణీలో సమస్యలు ప్రజల కష్టాలను మరింత పెంచాయి. ప్రకృతి వైపరీత్యం కంటే దాన్ని ఎదుర్కొనే సన్నద్ధత లేకపోవడమే ప్రమాదాన్ని పెంచుతుందని చరిత్ర స్పష్టం చేస్తోంది.
ఎల్‌నినో ముప్పు.. ఆర్థిక సంక్షోభానికి బీజం!
ఎల్‌నినో అంటే పసిఫిక్‌ మహాసముద్రంలోని భూమధ్యరేఖ ప్రాంత జలాలు సాధారణం కంటే వేడెక్కే వాతావరణ పరిణామం. ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా వాతావరణ పరిస్థితులను ప్రభావితం చేస్తుంది. భారతదేశంలో కొన్ని సందర్భాల్లో నైరుతి రుతుపవనాలు బలహీనపడే ప్రమాదం ఉంటుంది. అయితే ప్రతి ఎల్‌నినో కరువుకు దారితీయదు. దాని ప్రభావం ప్రాంతాన్ని బట్టి మారుతుంది.
2026లో ఎల్‌నినో పరిస్థితులపై వెలువడుతున్న అంచనాలను ప్రభుత్వాలు, ప్రజలు నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. వర్షపాతం తగ్గితే రైతుల పెట్టుబడులు నష్టపోవచ్చు. బోర్లు ఎండిపోవచ్చు. పశువులకు మేత, ప్రజలకు తాగునీరు దొరకని పరిస్థితులు ఏర్పడవచ్చు. పంటల దిగుబడులు తగ్గితే బియ్యం, పప్పులు, కూరగాయల ధరలు పెరిగే అవకాశం ఉంది.
ఇప్పటికే నిత్యావసరాల ధరలతో ఇబ్బందులు పడుతున్న మధ్యతరగతి, పేద కుటుంబాలకు ఇది మరో ఆర్థిక దెబ్బగా మారవచ్చు. ఆదాయం తగ్గినా ఖర్చులు పెరిగినా అప్పులపై ఆధారపడాల్సిన పరిస్థితి వస్తుంది. ఇదే అప్రకటిత వ్యక్తిగత ఆర్థిక సంక్షోభం. అయితే ఇలాంటి పరిణామాల తీవ్రత వర్షపాతం, ప్రభుత్వ చర్యలు, మార్కెట్ పరిస్థితులపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
పాలకుల నిర్లక్ష్యం.. ప్రకృతికి శాపం
అడవులు వాతావరణ సమతుల్యతకు, నేలలో తేమ నిలవడానికి, జలచక్రానికి కీలకం. విచ్చలవిడిగా చెట్ల నరికివేత, అక్రమ మైనింగ్‌, పర్యావరణ విధ్వంసం ప్రకృతి వైపరీత్యాల ముప్పును పెంచే అంశాలు. అభివృద్ధి పేరుతో పర్యావరణాన్ని దెబ్బతీస్తూ, మరోవైపు కరువు వచ్చినప్పుడు సహాయక చర్యల కోసం ఎదురుచూడటం బాధ్యతాయుతమైన పాలన కాదు.
ఎన్నికలు, కులం, మతం చుట్టూ రాజకీయ చర్చలు తిరుగుతున్న వేళ ప్రజల జీవనాధారాలైన నీరు, ఆహారం, వ్యవసాయం, ఉపాధిపై సమగ్ర చర్చ అవసరం. కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ముందస్తు ప్రణాళికలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి.
ఆంధ్రప్రదేశ్‌ అప్రమత్తం కావాలి
రాయలసీమలో భూగర్భ జలాలు, చెరువుల నీటి నిల్వలపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టాలి. కోస్తాంధ్రలో ఈశాన్య రుతుపవనాల వర్షాలను సమర్థంగా వినియోగించుకోవాలి. చెరువులు, కుంటలు, కాలువలను పునరుద్ధరించి వర్షపు నీటిని ఒడిసిపట్టాలి. రైతులకు ప్రత్యామ్నాయ పంటలపై సలహాలు, పంటల బీమా, నష్టపరిహారం అందించాలి. ఆహార ధాన్యాల నిల్వలు, తాగునీటి సరఫరా, వేడిగాలులపై ప్రజారోగ్య చర్యలను ముందుగానే సిద్ధం చేయాలి.
కరువు రాకముందే మేల్కొందాం!
గోదావరి, కృష్ణా, పెన్నా, తుంగభద్ర వంటి నదులు ఉన్న ప్రాంతాల్లోనూ కరువు పరిస్థితులు ఏర్పడిన చరిత్ర మనకు ఉంది. నదులు ఉండటం మాత్రమే సరిపోదు; నీటి నిర్వహణ, పొదుపు, సమాన పంపిణీ ముఖ్యం.
ఎల్‌నినోను ఆపడం మన చేతుల్లో లేదు. కానీ దాని ప్రభావాన్ని తగ్గించుకోవడం సాధ్యమే. ప్రభుత్వాలు, రైతులు, ప్రజలు ఇప్పటి నుంచే నీటి సంరక్షణకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి. ప్రకృతిని కాపాడుతూ వనరులను బాధ్యతగా వినియోగించాలి. లేదంటే కరువు కేవలం వ్యవసాయ సంక్షోభంగా మిగలదు; ప్రతి ఇంటి వంటగదిని, ప్రతి కుటుంబ ఆర్థిక పరిస్థితిని తాకుతుంది.
డొక్కల కరువు చరిత్ర పుస్తకాల్లోనే మిగలాలి. భవిష్యత్తు తరాలకు అది పునరావృతం కాకుండా చూడటం మనందరి బాధ్యత. బీ అలర్ట్‌.. ఎల్‌నినో ముప్పును తేలిగ్గా తీసుకోవద్దు!
